Stichting De Brabantse Wal, natuur- en milieuorganisaties en heemkundekringen kunnen voorlopig gerust zijn. De plannen om in de Auvergnepolder de volgende Floriade in te richten zijn van de baan. De Provincie Zeeland ziet er geen brood in. Dat betekent dat de Auvergnepolder voorlopig gevrijwaard blijft van bebouwing. Echter, de Gemeente Bergen op Zoom heeft nog steeds een oogje op de polder voor uitbreiding van bedrijventerrein. Dat betekent een grote bedreiging van de open ruimte aan de voet van de Brabantse Wal. De open ruimte van de polders geeft het contrast met de bebouwde en beboste steilrand dat de Brabantse Wal kenmerkt. De Stichting houdt de vinger aan de pols.

Zicht op de Auvergnepolder vanaf de Klaverblokken. Foto: Ed Kil

Langs de Vossenweg, achter landgoed Mattemburgh, heeft de Stichting in samenwerking met Brabants Landschap, een nieuw wandelpad aangelegd. Wandelaars hoeven nu niet meer over asfalt te lopen, naast fietsers, wielrenners en auto’s. Het pad is gemarkeerd met palen met een gele kop en maakt deel uit van de wandeling Kraaijenberg-Mattemburgh (nr. 4 in de wandelgids). Er staat langs het pad nu ook een bank met uitzicht over het dal van de Blaffert.

Lees meer in BNDeStem

Voorzitter Willem de Weert van de Stichting was te gast bij ZuidWest TV in het praatprogramma ‘In de Gouwe Geit’. Hij vertelt over de naam, het ontstaan, de beleving, geschiedenis en natuur van de Brabantse Wal en natuurlijk over het werk van de Stichting zelf en de vijf aangesloten verenigingen.

Bekijk hier het fragment

Dit uitzichtpunt kijkt uit over Het Leeg (Het Lage). Het ligt op een van de ‘kapen’ langs de steilrand van de Brabantse Wal. De Brabantse Wal is een steile rand in het landschap die van Ossendrecht langs Hoogerheide, Woensdrecht en Bergen op Zoom tot aan Steenbergen slingert. Op deze plaats, tussen Koeleweg, Laagstraat en Hageland, is de Wal 12.5 meter hoog.

Geschiedenis

Zoals overal vanaf de dorpen op de Brabantse Wal kijkt men ook hier uit op de laaggelegen gebieden die vroeger overstroomden, eerst door de rivier de Schelde, later door de zee. Toen de gronden hoog genoeg opgeslibd waren, kon men in het Leeg terecht om het vee te weiden. In de zestiende eeuw werd het Leeg geteisterd door een reeks stormvloeden, bijvoorbeeld in 1530, 1552 en 1570 (de Allerheiligenvloed), die het polderland onder water zetten. In 1583 zette de mens zelf de polders onder water. Dat gebeurde in de Tachtigjarige Oorlog uit strategische overwegingen. Pas na de Vrede van Munster (1648) werd in 1651 begonnen met de herbedijking van wat toen het Neerland van Ossendrecht genoemd werd.

Water

De Brabantse Wal is geen rechte helling, maar ingesneden door dalen. Gedurende de ijstijden stroomden in het voorjaar en zomer grote hoeveelheden smeltwater van het West-Brabantse plateau naar het westen. De smeltwaterstromen vormden ondiepe, brede dalinsnijdingen waardoor de Wal een gelode structuur kreeg. Ossendrecht ligt op een van de hogere lobben tussen de voormalige smeltwaterdalen in.

Ondergaande zon op de Brabantse Wal

Landgebruik

De kleigronden die nu het open poldergebied vormen, zijn aan de zeearmen Oosterschelde en Westerschelde ontworstelde gebieden. De inpoldering van deze vruchtbare gronden is al begonnen in de 12e en 13e eeuw, maar steeds weer sloegen zware stormen gaten in de dijken, waardoor het land drijvende werd. Pas na de Tachtigjarige Oorlog was er voldoende geld en kennis in deze streken aanwezig om de polders om te vormen tot bruikbaar land. Het bedijken is doorgegaan tot in 1970. De voorlopig laatste landaanwinst is ontstaan bij het graven van het Schelde-Rijnkanaal. 

Ossendrecht

De naam Ossendrecht is gevormd uit ‘Usse’ (later ‘Osse’) en ‘drecht’. ‘Usse’ was de naam van de zandheuvels of duinen langs de Schelde; ‘drecht’ duidt op een doorwaadbare plaats in de Schelde.

Museum Den Aanwas

Meer over de historie van de polder is te zien in Museum Den Aanwas in Ossendrecht.  Het museum omvat een stijlkamer, een cafeetje en een boerenkeuken anno 1900. Op de zolder is een pleintje ingericht met verschillende werkplaatsen van ambachten en in de kelder.